Wind- en zonenergie: energiebronnen van de toekomst?

Als inwoners van een van de welvarendste landen van de wereld weten wij ons gezegend met een groot aantal vanzelfsprekendheden. De meesten van ons hoeven zich niet druk te maken of er ’s avonds eten op tafel staat. Water komt gewoon uit de kraan, terwijl in veel landen de watervoorziening een enorme opgave is (zeker in het geval van een langdurige droogte, wat door klimaatverandering steeds vaker voor zal komen). Op dezelfde manier zijn we ook zo gewend aan het gebruik van energie, dat we soms vergeten hoe bijzonder het is.

Problemen met de energievoorziening

Niemand twijfelt eraan of het huis wel verwarmd kan worden in de winter of verlicht kan worden in de avond. Maar onze energievoorziening wordt steeds problematischer. Minister Wiebes lijkt de Groningers eindelijk gehoord te hebben en in 2030 moet de gaswinning in Groningen geheel gestaakt zijn. Tegelijkertijd wil het kabinet ook de elekticiteitsopwekkende kolencentrales sluiten, om zo de uitstoot van CO2 te reduceren. Dat roept de vraag op: Wat blijft er over? Hoe houden we in de toekomst onze fornuizen en lampen aan? Het simpele antwoord: We moeten overstappen op duurzamere vormen van energie. De meest in het oog springend zijn natuurlijk wind- en zonenergie. Er zijn echter nog wel problemen die moeten worden overwonnen, willen deze twee energiebronnen een betrouwbaar alternatief kunnen vormen voor gas of olie.


Variabel aanbod, constante vraag

Allereerst zijn de opbrengsten erg variabel; De opbrengst is afhankelijk van de wind- of zonkracht, terwijl de vraag naar elekticiteit dat natuurlijk niet is. Dit betekent dat er momenten ontstaan zullen waarop het aanbod van elektriciteit veel hoger is dan de vraag (en andersom). In de zomer zal er bijvoorbeeld een elektriciteitsoverschot ontstaan, terwijl in de winters te weinig geproduceerd zal worden. Nu al blijkt dat de toenemende hoeveelheid zon- en windenergie ot problemen op het net kunnen leiden[1]. Dit is echter geen onoverkomelijk probleem. Elektriciteit kan worden opgeslagen in accu’s, hoewel dat lastig en kostbaar is. Forse investeringen in de opslagcapaciteit zouden dan nodig zijn, en de netcapaciteit zou moeten worden verhoogd. Daarnaast kan de vraag aan het aanbod worden aangepast door elektriciteit flexibeler te beprijzen. In plaats van een vaste elektriciteitsprijs, zouden afnemers dan meer moeten betalen voor hun elektriciteit als er weinig wind en zon is. Daarnaast kan integratie van elektriciteitsnetten van verschillende landen helpen energie zo efficiënt mogelijk te gebruiken. Op die manier kunnen overschotten in Nederland gebruikt worden in landen waar een tekort is. Een derde optie, die met name op de lange termijn interessant is, is omzetting van elektriciteit in waterstof of metaan (Power-to-Gas, of P2G) door middel van electrolyse. In die vorm is de energie makkelijker op te slaan. Daarnaast lijkt waterstof steeds beter bruikbaar te worden als brandstof voor voertuigen.


Prijsverschillen

Dat is echter toekomstmuziek. Vandaag de dag hebben wind- en zonenergie nog last van rendementsproblemen. Windmolenparken en zonnepanelen vereisen grote investeringen met een lange terugverdientijd, vaak te lang. Daar staat echter een belangrijk feit tegenover: de negatieve effecten die de productie van energie uit fossiele bronnen op het milieu heeft worden niet in de prijs meegerekend, maar zijn er wel. Groene energie is (voorlopig) dus misschien nog duurder voor de consument; daar staat tegenover dat de mileukosten van wind- en zonenergie kleiner zijn.

 

 

[1] https://nos.nl/artikel/2230510-grilligheid-zon-en-wind-bedreigt-stabiliteit-elektriciteitsnet.html


Auteursrechtenvrije foto gedownload van https://pxhere.com/nl/photo/1248050

Geschreven door Friso Oostenbrink

Lid commissie Duurzame Ontwikkeling en Landbouw. Meer artikelen van Friso Oostenbrink:



Blog comments powered by Disqus