Klimaatakkoord: goede aanzet tot verstandig beleid

Na de doorrekening van het ontwerpakkoord kwam het Kabinet op 28 juni met het definitieve Klimaatakkoord. Meer dan honderd partijen hebben samengewerkt om dit Klimaatakkoord te maken. Het doel: voldoen aan de door de Klimaatwet vereiste CO2-reductie van 49% in 2030. En natuurlijk om deze energietransitie zo betaalbaar en betrouwbaar mogelijk te laten verlopen. Hier lees je wat SGP-jongeren van het eindproduct vindt.

Positieve en negatieve punten

Allereerst is het goed dat er nu daadwerkelijk stappen genomen gaan worden om Nederland te verduurzamen. De Klimaatwet van eind 2018 was enkel symboliek en ook het Klimaatakkoord is niet meer dan een lijst met afspraken. Wat SGP-jongeren betreft, moet de prioriteit altijd liggen bij het nemen van concrete stappen. Gelukkig is dat ook wat het Kabinet en de andere deelnemers van het Klimaatakkoord nu willen gaan doen.

Tussen die afgesproken stappen zitten veel mooie plannen. In het algemeen zal de energietransitie er voor kunnen zorgen dat Nederland een koploper wordt op het gebied van innovatie en verduurzaming. Het geld van de autorijder gaat niet meer naar Arabische oliesjeiks en als hij dankzij de plannen voor de verbetering van de fietsinfrastructuur ervoor kiest de fiets te pakken, kan hij het helemaal zelf in zijn zak houden. Bedrijven worden met een oplopende CO2-heffing gestimuleerd om te verduurzamen, maar krijgen dat geld terug via subsidies. Dat zorgt ervoor dat zo min mogelijk bedrijven naar het buitenland vertrekken, wat bij het plan van bijvoorbeeld GroenLinks een veel groter risico is. Bovenal wordt met deze maatregelen de CO2-uitstoot in Nederland drastisch verlaagd, zodat wij minder van de schepping vragen en wij onze bijdrage leveren aan het tegengaan van klimaatverandering.

Een minpunt aan het Klimaatakkoord is het gedeelte dat gaat over elektriciteit. Deze moet in 2030 voor 70% duurzaam opgewekt worden. Daarbij worden alleen plannen gemaakt voor biomassa, wind- en zonne-energie. Wind- en zonne-energie zijn sterk afhankelijk van het weer en daarom niet stabiel en onvoorspelbaar. Biomassa kan voor ernstige milieuschade en veel CO2-uitstoot zorgen, zeker als de grondstoffen uit het buitenland worden gehaald. Het zou daarom goed zijn als het kabinet inzet op de ontwikkeling van alternatieve energiebronnen die als back-up kunnen dienen, zoals thoriumenergie en aquathermie. Kernenergie wordt weliswaar genoemd in het Klimaatakkoord, maar er worden geen concrete plannen voor gemaakt.

 

Onvolledig, onuitgewerkt, onzeker

Het Klimaatakkoord is wat SGP-jongeren betreft niet het ultieme pakket maatregelen om CO2-uitstoot te reduceren. Zo ontbreken maatregelen voor zee- en luchtvaart in het Klimaatakkoord, omdat deze sectoren ook buiten het Parijsakkoord vallen. Toch vormen zij een belangrijk aandeel in de Nederlandse CO2-emissies en valt hier nog veel winst te behalen. Hierin is het Klimaatakkoord dus onvolledig.

Andere maatregelen zijn nog niet volledig uitgewerkt, waardoor het lastig is om ze nu te beoordelen. Zo stond er in het oorspronkelijke ontwerp van het Klimaatakkoord dat er voor de aanschaf van een elektrische auto in 2021 een subsidie van 6.000 euro aangevraagd kon worden, maar in het definitieve akkoord is dit bedrag niet gespecificeerd. Ook enkele andere maatregelen die ervoor moeten zorgen dat Nederland elektrisch gaan rijden, zijn niet gespecificeerd. Ook voor de autobelastingen zijn er meerdere varianten naast elkaar gezet zonder dat er een keuze is gemaakt.

Het succes van het Klimaatakkoord zal voor een groot deel afhangen van onvoorspelbare factoren als economische en technische ontwikkeling. Het woord ‘waterstof’ wordt 182 keer genoemd, maar momenteel is waterstof geen duurzame energiebron. Waterstofproductie waarbij de vrijgekomen CO2 wordt opgeslagen (zogenaamde ‘blauwe waterstof’) is niet ideaal. Veel zal dus afhangen van de vooruitgangen in de productie van groene waterstof. Hetzelfde geldt voor waterstofauto’s. Worden dat echt serieuze kanshebbers op de markt? En elektrische auto’s, zullen die in 2030 daadwerkelijk goedkoop genoeg zijn om door iedereen aangeschaft te worden?

Het is niet verkeerd dat er in het Klimaatakkoord gekeken wordt naar zaken die er nu nog niet zijn. Inspelen op nieuwe ontwikkelingen zorgt er juist voor dat technieken niet al verouderd zijn op het moment dat je ze gaat gebruiken en dat je kansen op goedkopere en betere maatregelen niet misloopt. Toch moet hierdoor het besef bij de regering leven dat het Klimaatakkoord geen ijzeren wet is. De haalbaarheid en betaalbaarheid van de maatregelen moet voortdurend getoetst worden, niet alleen nu de plannen nog op de tekentafel liggen.

 

Meer dan Parijs alleen

De partijen achter het Klimaatakkoord hebben als doelstelling om als Nederland aan de afspraken van het Parijsakkoord te voldoen. Die doelstelling hangt echter samen met veel andere kwesties. Zo moet er bijvoorbeeld gekeken worden naar maatregelen die Nederland kan nemen om CO2-uitstoot in het buitenland tegen te gaan. Daar zwijgt het akkoord over; alleen de weglek van CO2-uitstoot naar het buitenland door bedrijven die zich verplaatsen wordt genoemd.

Ook moet voorkomen worden dat er door de wens om CO2-uitstoot te reduceren andere milieuproblemen oprijzen. De metalen die nodig zijn in bijvoorbeeld windmolens en elektrische auto’s, zoals neodymium, worden onder slechte arbeidsomstandigheden gewonnen in gebieden die door deze mijnbouw ernstig vervuild worden. Voor (Nederlandse) biomassa worden in de Verenigde Staten grote delen bos volledig kaalgekapt. Het zou goed zijn als het kabinet er zorgvuldig op toeziet dat de Nederlandse klimaatambities niet ten koste gaan van het milieu elders in de wereld.

 

Conclusie

Het Klimaatakkoord dat nu op tafel biedt goede aanknopingspunten om de doelstellingen uit het Parijsakkoord te halen. Toch zou het beter zijn als het kabinet blijft focussen op het nemen van goede maatregelen in plaats van dit akkoord slaafs te volgen. Vanwege de onzekerheden en onduidelijkheden in het akkoord is het goed mogelijk dat in de toekomst andere wegen naar CO2-reductie beter blijken te zijn. Met name op het gebied van elektriciteitsopwekking is het goed om naar alternatieve energiebronnen te kijken, buiten de maatregelen die nu genomen worden op het gebied van zon en wind. Daarnaast is het belangrijk dat de regering een brede visie op milieu en klimaat blijft houden en daarbij ook kijkt naar zee- en luchtvaart en de buitenlandse gevolgen van haar maatregelen.

Geschreven door Willem Jan Blom

Commissielid Duurzame Ontwikkeling en Landbouw. Meer artikelen van Willem Jan Blom:



Blog comments powered by Disqus