Klimaat niet gebaat bij kortetermijnbeleid Urgenda

In 2015 verloor de Nederlandse Staat een rechtszaak tegen de milieubeweging Urgenda. In 2018 werd deze uitspraak door het Gerechtshof bekrachtigd. Het oordeel van de rechter was dat de Staat de uitstoot van broeikasgassen in 2020 met 25% moet hebben teruggedrongen ten opzichte van 1990. Dat betekent concreet dat er 9 megaton CO2 minder moet worden uitgestoten dan nu het geval is. En dat moet in één jaar tijd gebeurd zijn, terwijl er tot nu toe sinds 1990 jaarlijks gemiddeld 1 megaton per jaar minder werd uitgestoten.

Onderbouwing rechterlijke uitspraak

Hoe is het oordeel van de rechters tot stand gekomen? De rechters namen de alarmistische boodschap van Urgenda, dat er bij teveel CO2-uitstoot risico is op “een onomkeerbare aantasting van de wereldwijde ecosystemen en bewoonbaarheid van onze planeet”, volledig over. Vervolgens constateerden zij op basis van Artikel 2 (het recht op leven) en Artikel 8 (het recht op privéleven) van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens dat de Staat de plicht heeft om dit risico weg te nemen.

 

Reflectie op uitspraak

Op het oordeel van de rechtbank valt veel af te dingen. Dat de aarde door CO2-uitstoot opwarmt, is duidelijk; maar wat de precieze effecten hiervan zijn, is veel minder zeker. Laat staan wat de gevolgen voor de inwoners van Nederland zullen zijn. Zeker voor een rijk, westers land als Nederland is de kans groot dat de negatieve gevolgen van klimaatverandering door adaptatie (bijvoorbeeld het verhogen van de dijken) ondervangen kunnen worden. Of het recht op leven en privéleven van de Nederlanders ook maar in het minst zal lijden onder de paar ton extra CO2 die momenteel in Nederland wordt uitgestoten, is dus helemaal niet zo duidelijk.

Ook is het twijfelachtig of het goed is dat de rechter hier de Staat opdracht geeft bepaalde maatregelen uit te voeren. Als zoiets specifieks als CO2-reductie wordt afgeleid uit zoiets algemeens als het EVRM, dan eigent de rechterlijke macht zich wat SGP-jongeren betreft te veel zeggenschap toe over het beleid van de regering.

 

Maatregelen

Dat de overheid nu koste wat kost de CO2-uitstoot in een jaar met 9 megaton gaat verminderen, lijkt SGP-jongeren onverstandig. Daarvoor moeten ingrijpende maatregelen genomen worden, zoals het drastisch verlagen van de maximumsnelheid en het sluiten van de kolencentrales. Dergelijke maatregelen zouden, als ze nu overhaast worden uitgevoerd, misschien grotere invloed hebben op ons recht op leven en privéleven dan te veel CO2-uitstoot. Een van de voorstellen klinkt wel goed: het afschaffen van koopzondagen levert een megaton CO2-reductie op! Dat lijkt de moeite waard.

 

Verantwoordelijkheid

25% CO2-reductie in 2020 kan niet meer op realistische manier gehaald worden. Dat neemt niet weg dat de overheid moet doen wat zij kan om te verduurzamen en dat geldt ook voor de burgers. Hoewel we in Nederland waarschijnlijk in staat zullen zijn om ons te weren tegen de gevolgen van klimaatverandering, zal dat voor arme landen, met name in warmere gebieden, anders zijn. Op langere termijn is het dus zeker nodig om op een haalbare en betaalbare manier onze CO2-uitstoot terug te dringen. Het klimaat is dus gebaat bij verstandig langetermijnbeleid in plaats van ondoordacht kortetermijnbeleid!

Geschreven door Willem Jan Blom

Commissielid Duurzame Ontwikkeling en Landbouw. Meer artikelen van Willem Jan Blom:



Blog comments powered by Disqus