Zelden is er in het publieke debat zo veel gesproken over een film dan in de eerste maanden van 2008. Nederland was in de ban van ‘Fitna’, de ‘anti-Koranfilm’ van Geert Wilders. Christenpolitici hebben geen baat bij angst, en daarmee haat, in de samenleving. De SGP moet zich niet profileren als dé anti-islam partij, maar moet de ruimte tussen Wilders en het kabinet bevaren.

Laten christenpolitici de ogen niet sluiten. Tegenstanders van Wilders, zoals de christen-democraat Doekle Terpstra, polariseren evengoed als de PVV-voorman. Zij zetten Wilders ook in een hoek weg. Het is goed om het debat samen aan te gaan, maar wel vanuit een reëel beeld. De snelle opkomst van de Islam in Europa is een zorg. Wilders kaart hiermee terecht een probleem aan, maar dat probleem betreft eerder een mondiaal probleem. Voor de Nederlandse samenleving is er voor christenpolitici een andere taak weggelegd. Het gaat niet om heel veel te suggereren en daarmee te polariseren, maar het gaat tenslotte om de vraag: ‘Hoe komen we tot een voor ieder aanvaardbare oplossing?’ Desondanks geven de beelden die Wilders gebruikt wel te denken. Het zijn bekende beelden, maar ze zijn afschuwelijk. Een realiteit, vooral in landen waar de islam een machtsfactor is. Maar er is meer.

Blinde vlek
Achter Fitna schuilt een grote blinde vlek. Tijdens het Interbellum sympathiseerden veel mensen, waaronder christenen in Duitsland en Nederland, met een opkomende Hitler, omdat zij hun angstgevoelens tegenover het communisme zagen verwoord. Hitler was een populist pur sang die op slimme wijze angstgevoelens en haatgevoelens mobiliseerde. Dezelfde mensen bagatelliseerden de atheïstische, satanische, openbaring in de ideologie van het nationaal-socialisme. Het zou slecht zijn Wilders op één lijn te zetten met Hitler, dat zou nooit kunnen. Desondanks kan meedeinen op het populisme van Wilders makkelijk leiden tot een verkeerde perceptie van substantiële bedreigingen voor minderheden als orthodoxe christenen.

Reïncarnatie van ideologie
Fundamentalistische ideologieën zoals deze uitgedragen werden of worden door islamitische denkers als Saïd Qutb, Tariq Ramadan en Ahmadinejad zijn onmiskenbaar gevaarlijk. Bloedlink zelfs. Zij baseren zich op een eeuwen oud geloof dat zij combineren met fascistoïde ideeën uit de geschiedenis van het Westen. Een dodelijke combinatie. Deze ideologie wil niets anders dan de wereld beheersen. In West-Europa zijn we zo ver nog niet. De dreiging is vooral fysiek. Ideologisch dreigt er een veel groter gevaar. Orthodoxe christenen moeten waakzaam en nuchter zijn en constateren dat de positie wel steeds moeilijker wordt met enerzijds verlegenheid omtrent een opkomende anti-christelijke godsdienst, de islam, en aan de andere kant de snelle opkomst van een seculiere ideologie die korte metten maakt met elke vorm van religie in de samenleving. De ruimte om Gods Woord te laten spreken wordt nihil.
Anno 2008 is the end of ideology een fictie geworden. Schrijvers als Daniel Bell spraken in de jaren 1960 van dit fenomeen. Het liberalisme had immers als zijn equivalenten in de schaduw gesteld. Er werd zelfs gesproken over een ideologieloos en religieloos tijdperk. Het einde van de Koude Oorlog heeft ons echter voor nieuwe uitdagingen geplaatst. Nieuwe ideologieën met een steeds duidelijker universeler en globaler karakter deden bliksemsnel intrede. Ideologie vertoont sterk religieuze trekken. Maar dit geldt evenzeer voor moslimfundamentalisme als een fundamentalistisch ‘gelijkheidsdenken’, waarin, ondanks de ‘heiligheid’ van de democratie, minderheidsstandpunten niet getolereerd worden.

Eigen positie
Christenen zijn in Nederland een minderheid geworden. Dit noopt tot voorzichtigheid in het omarmen van de film van Wilders en zijn ideeën over de islam. Religie krijgt het steeds zwaarder te verduren in onze samenleving. Onder aanvoering van sterk seculiere opinion leaders als Herman Philipse, Mark Rutte, Alexander Pechtold, maar ook Geert Wilders, lijkt er steeds minder ruimte voor minderheidsstandpunten. Christenpolitici moeten opkomen voor hun eigen positie, maar dat vereist tact en soms opportunisme. De islam is een anti-christelijke godsdienst en past niet zomaar in onze samenleving. Maar ook liberale politici proberen sporen van een eeuwenlange christelijke traditie weg te poetsen. Misschien is dat juist wel ideale grond voor de islam. De SGP moet steeds bereid zijn een eigen geluid te laten horen, tenslotte heeft de partij ook een eigen Fundament. Wie christenpolitiek wil bedrijven moet zich duidelijk voor ogen stellen welke ideologieën zich in het debat opdringen. Afbakening naar links en rechts is hard nodig. De Bijbel roept niet voor niets op om nuchter en waakzaam te zijn. Er zijn geestelijke machten in de lucht, om het met Paulus te zeggen. Laten christenen steeds bedenken dat de duivel zich opmaakt voor zijn laatste aanval. Maar zegt Petrus, Christus is aan de rechterhand van God, ‘de engelen en machten en krachten Hem onderdanig gemaakt zijnde’ (1 Petrus 3:22). 

Dirk-Jan Nijsink
(jeugdwerkadviseur)