Er was geen enkele vorm van volwassenheid bij de bewindspersonen te ontdekken

Door Louis Seesing

Had u de val van het kabinet Balkenende-IV verwacht?
Je ziet dat het al maanden aanmoddert, maar toch verwacht je zoiets niet. Zeker niet omdat het ging over een punt dat in het geheel van het regeringsbeleid mijns inziens van ondergeschikt belang is. Kleiner dan een bananenschil, zal ik maar zeggen. Dat het allemaal zo gegaan is, verbaast mij dus nogal. Ik had verwacht dat men deze kwestie op een volwassen manier zou oplossen. Er was hierin echter geen enkele vorm van volwassenheid bij de betrokken bewindspersonen te ontdekken.

Bij wie ligt hoofdzakelijk de schuld van de val volgens u?
Dat is moeilijk te zeggen, maar ik denk dat het allemaal is misgegaan door opgeblazen ego’s – van personen en van partijen. Die zijn natuurlijk niet te voorkomen, maar als daardoor be-stuurlijk gezien ongelukken gebeuren, dan is dat volstrekt onverantwoord, zeker in een tijd van crisis. Heel deze affaire doet me denken aan het klassieke verhaaltje waarin twee geiten-bokken elkaar ontmoeten op een smalle plank over een sloot. In plaats van een oplossing te zoeken waardoor ze allebei droog aan de overkant komen, zetten ze de koppen tegen elkaar en tuimelen vervolgens allebei in het water. Dergelijk gedrag voortoonden CDA en PvdA in deze kwestie ook.

Vindt u het verwijt terecht dat er de laatste maanden sprake zou zijn van te weinig leiderschap bij Balkenende?
Er is geen strakke regie gevoerd door Balkenende. Een ultieme illustratie daarvan is een voor-val tijdens het Kamerdebat over de ‘NAVO-brief’ op de avond voordat het kabinet viel. Eén van de Kamerleden stelde een vraag en minister Koenders stond op om daar op te antwoorden. Op dat moment hoor je Balkenende zeggen: “Bert, niet doen!”, maar die ging toch vrolijk z’n eigen gang. Zoiets is typerend. 

Viel er wat u betreft nog over de Uruzgankwestie te praten?
Jazeker. Drie jaar geleden werd afgesproken dat in 2010 alle troepen uit Uruzgan teruggetrokken moeten zijn. Maar de omstandigheden zijn ondertussen veranderd en dan moet je dus een nieuwe afweging maken. Dat is precies wat het CDA beoogde. Hoewel Bos formeel gelijk heeft, lijkt het me misplaatst om als PvdA juist op zo’n punt dan ‘de rug recht te willen houden’. Vooral ook omdat deze opstelling zou leiden tot de val van het kabinet.

Wat zouden wat u betreft de speerpunten van de SGP moeten zijn voor de komende Kamerverkiezingen?
De SGP moet zich allereerst blijven inzetten voor het behoud van de christelijke normen en waarden. Daarbij moet ze ook de juiste balans vinden tussen sociaal beleid en gezonde sane-ring. Bezuinigingen zijn immers hard nodig, maar de sociaal zwakkeren dreigen bij dergelijke operaties nogal tussen wal en schip te belanden. De SGP moet ervoor waken dat dit niet gaat gebeuren.

Op welk kabinet hoopt u na de komende Tweede Kamerverkiezingen?
Als het CDA de grootste partij wordt – wat ik ook hoop – lijkt het me voor de handliggend dat men zal pogen met de VVD te regeren. De PvdA heeft zichzelf immers op dit moment buiten spel gezet, dus die partij is geen optie. Verder hoop ik dat D66 klein genoeg blijft om buiten het kabinet te houden. Mocht de mogelijkheid zich voordoen, dan moet de SGP regeringsverantwoordelijkheid niet schuwen. Maar uiteraard hangt dit allemaal af van de verkiezingsuitslag.